skip to Main Content

RAK JAMY USTNEJ to groźna i podstępnie przebiegająca choroba. Późne wykrycie nowotworu powoduje śmiertelność rzędu 50-60 % w ciągu 5-ciu lat. Reszta pacjentów, po leczeniu, żyje z dużymi okaleczeniami w obrębie twarzy. Jest to drugi, po raku krtani, pod względem częstości występowania w Polsce nowotwór złośliwy rejonu głowy i szyi. Ryzyko zachorowania dotyczy w ostatnich latach coraz częściej osób młodych, niepalących, głównie zakażonych wirusem HPV 16 i 18, palaczy i alkoholików. Nie wiemy jeszcze jaki wpływ na tego raka ma E-papieros. Stwierdzono, że wskaźnik przeżywalności związany jest ściśle ze stadium zaawansowania choroby nowotworowej – dlatego tak istotna jest wczesna diagnostyka.

Lekarz dentysta powinien być lekarzem pierwszego kontaktu w profilaktyce nowotworów tego rejonu ciała ciała. Badania kontrolne powinno być przeprowadzane przynajmniej raz na rok (a u pacjentów o podwyższonym ryzyku – z wieloma czynnikami ryzyka lub z nowotworem w wywiadzie chorobowym bądź rodzinnym – raz na 6 miesięcy). Powinno ono obejmować badanie zewnątrzustne i wewnątrzustne, z badaniem węzłów chłonnych, wszelkich asymetrii, bolesności uciskowej oraz wnikliwym oglądaniem śluzówki przedsionka jamy ustnej, jamy ustnej właściwej i gardła.

Rak jamy ustnej to nowotwór najczęściej diagnozowany u osób:

  • Palących i żujących tytoń,
  • Nadużywających alkoholu,
  • Po 4o-tym roku życia,
  • Z chorobą nowotworową w wywiadzie,
  • Zakażonych wirusem HPV16 i18.

Czynniki ryzyka raka jamy ustnej:

  • drażnienie błony śluzowej jamy ustnej – niedopasowane protezy, ostre brzegi zębów, nieprawidłowe uzupełnienia protetyczne, przewlekłe stany zapalne, wysoka / niska temperatura, spożywanie wysokoprocentowego alkoholu;

  • nieprawidłowa higiena jamy ustnej;

  • palenie i żucie tytoniu – przyczynia się głównie do występowania raka wargi dolnej (zwłaszcza w przypadku zwolenników fajki). Palenie tytoniu zwiększa ryzyko raka około 10 razy. Przy połączeniu z alkoholem ryzyko wzrasta do ponad 20 razy;

  • zakażenia wirusem wirusem brodawczaka Iudzkiego – HPV -16 i 18;

  • immunosupresja – obniżenie sprawności układu immunologicznego na skutek wrodzonych lub nabytych niedoborów odporności (np. pacjenci z AlDS) stosowania immunosupresji z powodu innych chorób (choroby układowe tkanki łącznej) i u pacjentów po przeszczepach narządów;

  • niedobór witamin (głównie witamin A, C, grupy witamin B);
  • czynniki genetyczne – ryzyko nowotworu rośnie, jeśli stwierdzono raka wśród członków rodziny;

  • zespół Plummera-Vinsona – czyli zanikowe zapalenie błony jamy ustnej kącików ust. Występuje częściej u kobiet. Charakterystyczne są cienkie, blade wargi, pęknięcia w kątach ust, wygładzony język, utrata masy ciała, trudności w połykaniu.
  • zmiany przednowotworowe, czyli stwierdzone klinicznie lub w badaniu histologicznym lokalne zmiany morfologiczne, które wiążą się ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia raka. W przypadku raka jamy ustnej zaliczamy do nich: leukoplakię i erytroplakię.

Rak jamy ustnej to nowotwór złośliwy dotyczący najczęściej:

  • języka,
  • wargi, zwłaszcza dolnej,
  • dna jamy ustnej,
  • migdałków,
  • części ustnej gardła
  • ślinianek przyusznych.

Szybko rozpoznany rak jamy ustnej jest w 80% wyleczalny, można więc z nim skutecznie walczyć. Rak jamy ustnej często rośnie nie dając dużych zmian na powierzchni, nacieka w głąb tkanki. Zmiany na błonach śluzowych prowadzące do powstania raka niecharakterystyczne, często niebolesne.

W gabinetach stomatologicznych na szerszą skalę należy stosować testy i nowoczesne instrumenty np. lampy diagnostyczne, które ułatwiają wykrywanie i skuteczne leczenie pacjentów.

Objawy, które mogą dawać nowotwory jamy ustnej:

  • niegojące się owrzodzenie w obrębie warg, języka, dziąseł lub wewnętrznej stronie policzków, które łatwo krwawi;

  • wyczuwalny guzek lub zgrubienie w obrębie policzków, warg lub na wyrostku zębodołowym;

  • utrata czucia lub drętwienie w obrębie jamy ustnej, warg i języka;

  • białe lub czerwone plamki na dziąsłach, języku lub błonie śluzowej;

  • trudności przy przeżuwaniu lub połykaniu pokarmów;

  • uczucie dławienia, przeszkody w gardle bez znanej przyczyny;

  • bolesność lub niewyjaśniony ból w obrębie jamy ustnej

  • obrzęk żuchwy lub szczęki powodujący złe dopasowanie noszonej wcześniej protezy;

  • zmiana barwy głosu;

  • ograniczona ruchowość i bóle języka;

  • szczękościsk;

  • nieprzyjemny zapach z ust.

Potencjalnie złośliwiejące (przedrakowe) schorzenia to:

  • świetlane zapalenie kątów ust

  • liszaj płaski; są również przypadki dysplazji o lichenoidalnym wyglądzie (dysplazja lichenoidalna);

  • postać tarczkowa tocznia rumieniowatego;

  • włóknienie podśluzówkowe;

  • atypia u pacjentów z obniżoną odpornością;

  • dyskeratoza wrodzona;

  • zespół Patersona-Kelly’ego (dysphagia sideropenica, zespół Plummera-Vinsona);

  • leukoplakia: mający postać szarobiałkowej plamy rozrost nabłonka, który ulega rogowaceniu. Przed pojawieniem się typowej białawej plamy, wcześniej stwierdza się zmętnienie nabłonka. Leukoplakia poprzedza rozwój raka prawie 50% przypadków;

  • erytroplakia: ma postać czerwonej plamy. Występuje rzadziej od poprzedniej zmiany, jednak częściej niż leukoplakia ulega transformacji nowotworowej;

  • brodawczaki, drobne kalafiorowate guzy występujące na błonie śluzowej policzków, warg, języku. Zwykle niebolesne, mają dużą tendencję do krwawień. Niekiedy od początku mają charakter raka brodawkowatego;

  • Choroba Bowena

leczenie na raty
logo-mediraty_finansowanie
logotyp_cerdomedica
honorujemy
KDR-logo
close-link
LECZENIE NA RATY
Back To Top

Facebook